Informatief

Pijnen van een Pachakuti (2012)

 

pijnen coverMet 'Pijnen van een Pachakuti' is Walter Lotens aan zijn tweede boek over Bolivia toe. In zijn relaas van een reis en een reeks ontmoetingen in het Bolivia van Evo Morales, peilt Lotens naar de gezondheid van de Boliviaanse democratie. In het Latijns-Amerikaanse land dagen oud en nieuw elkaar uit. Moeder Aarde én moderniteit, buen vivir én productiviteit, platteland én verstedelijking, culturele eigenheid én pluraliteit, traditionele politiek én nieuwe sociale bewegingen, fundamentalisme én realpolitiek, centralisme én regionalisme, (neo)liberalisme én (neo)socialisme. Pijnen van een Pachakuti is een vlot leesbare inleiding op de complexe politieke situatie van een land in overgang. Op een nuchtere maar inlevende toon brengt Lotens pijnpunten aan het licht en levert historische achtergrond bij het voortdurende krachtenspel in de Boliviaanse samenleving.


Walter Lotens. (2012). Pijnen van een Pachakuti. Bolivia onder Evo Morales. Uitgeverij: Academic and Scientific Publishers (ASP).

In het oog van de storm (2012)

 

oog storm‘In Het Oog Van De Storm’ legt de link tussen klimaatveranderingen van vroeger tot nu enerzijds en de wereldgeschiedenis anderzijds. Chris Jacobson en Luc Goeteyn beschrijven hoe de menselijke soort zich de voorbije millennia gedragen heeft en nemen de lezer mee op een roller coaster ride doorheen de wereldgeschiedenis, van de eerste jager-verzamelaars, over het ontstaan van de landbouw, over de ontwikkeling van steden tot de wetenschappelijke en technische innovaties. Ze bekijken daarbij verschillende continenten en culturen, maar tonen steevast de alomtegenwoordige invloed van klimaatveranderingen op de menselijke beschaving aan. En omgekeerd.


Goeteyn, L. en Jacobson, C. (2012). In het oog van de storm. Uitgeverij: ASPeditions

West Vlaamse solidariteit met het Zuiden (2012)

 

logo pwvHet onderzoeksinstituut HIVA van de K.U.Leuven deed een onderzoek naar de effecten van veertig jaar projectsteun van de provincie West-Vlaanderen op het Zuiden, op het draagvlak voor ontwikkelingssamenwerking in het Noorden en op de initiatiefnemers. Het onderzoek werd uitgevoerd door Tom De Bruyn (HIVA) op vraag van het provinciebestuur van West-Vlaanderen. Een samenvatting van de resultaten en het volledige onderzoek kan je downloaden op de website van de provincie West Vlaanderen.


 

 

De kinderen van Afrika (2012)

Het succes van particuliere hulpprojecten

Kinderen van AfrikaIn dit boek doet Ton van der Lee verslag van de manier waarop hij zijn eigen hulpproject opzette en vormgaf. Hij beschrijft hoe hij persoonlijk aan de slag is gegaan. Hoe hij iets zinnigs, persoonlijks en directs probeerde te doen. Hij vertelt over de mensen van "zijn Afrikaans dorp" en hun leven, hij vertelt over de successen, valkuilen en mislukkingen. De auteur pleit ervoor de derde wereld te blijven steunen. Er zijn veel fouten gemaakt in de ontwikkelingshulp en er is inderdaad veel geld verspild. Maar volgens hem mogen we het niet opgeven. Van der Lee is ervan overtuigd, dat de toekomst van ontwikkelingssamenwerking niet in grote projecten ligt maar juist in kleinschalige hulp. Veel mensen in Nederland zijn het ook met hem eens. Zij zetten zich via kleine, particuliere initiatieven in om mensen in de derde wereld te helpen. Projecten die drijven op persoonlijke contacten en directe betrokkenheid.

Dit boek is in de eerste plaats een persoonlijk verslag van de auteur zijn betrokkenheid bij de mensen waarmee hij samen aan een beter leven bouwt. Daarnaast staan er in het boek veel praktische tips over de manier waarop je zelf een project kunt opzetten en worden er een aantal achtergrond aspecten van ontwikkelingshulp en van particuliere initiatieven belicht.

Ontwikkelingslanden en de nieuwe wereldorde (2011)

Sinds het einde van de Koude Oorlog zijn de politieke en economische machtsverhoudingen op wereldvlak sterk geëvolueerd. Naast de Verenigde Staten en West-Europa eist China een steeds belangrijkere plaats op. Andere ontwikkelingslanden zoals Brazilië en India groeien uit tot economische grootmachten. De internationale handel, inclusief die van de ontwikkelingslanden, is sterk gestegen. Ook de stromen van buitenlandse directe investeringen en van private transfers van migranten naar de ontwikkelingslanden zijn fors toegenomen. De snelle groei van grote landen heeft de wereldwijde armoede doen dalen. Maar binnen die landen blijft een substantieel deel van de bevolking onder de grens van extreme armoede.

Tegen die achtergrond is ook de ontwikkelingssamenwerking geëvolueerd. Ze gaat meer dan vroeger naar de armste landen en naar armoedebestrijding. In plaats van specifieke projecten te financieren, geven de officiële donoren in toenemende mate steun aan het globale beleid dat ontvangende landen voeren. Multilaterale donoren zoals de Verenigde Naties, de Wereldbank en de Europese Unie hebben eveneens hun samenwerkingsbeleid aangepast.

Het boek bevat bijdragen van diverse auteurs over de veranderende internationale politieke en economische samenhang, nieuwe hulpbenaderingen, de multilaterale actoren, andere internationale financiële stromen dan ontwikkelingshulp en een gevalstudie van Zuid-Afrika.
(ISBN: 978-9-033-48234-2, 204 pg., 25 euro)

Auteurs: Lode Berlage (prof. emeritus K.U.Leuven) & Robrecht Renard (hoogleraar Universiteit Antwerpen)

Humanitaire ruimte. Tussen onpartijdigheid en politiek (2011)

humanitaireruimteHumitaire hulp heeft sinds 1989 een grote vlucht genomen. Hulporganisaties hebben intussen vele miljarden euro's naar bevolkingsgroepen in nood doen stromen. Ze hebben daarbij aanspraak gemaakt op de zogenaamde 'humanitaire ruimte' waarbinnen ze idealer wijs ongehinderd en op basis van menslievendheid, neutraliteit, onpartijdigheid en onafhankelijkheid het menselijk leed trachten te verzachten en levens redden. Maar vele ontwikkelingen bedreigen deze humanitaire ruimte. Van onpartijdige hulp is al lang geen sprake meer en regeringen zetten vaak militairen in voor expliciete politiek-humanitaire taken. Kunnen trouwens ontwikkelingssamenwerking, mensenrechten en humanitaire hulp tijdens zo'n vredesmissies succesvol gecombineerd worden? 12 auteurs behandelen het thema vanuit hun specifieke ervaring: de Tsunami in 2004, de situatie in RDCongo, Soedan en Nepal. En ze belichten verschillende actoren zoals de Nederlandse militaire interventies in Centraal Azië en Irak.

Bestelling via Academia Press (ISBN 978-90-382-1559-4, 379 bl., 24,50 euro)

De anatomie van het PI (2010)

cover boekResultaten van vijf jaar onderzoek naar Particuliere Initiatieven op het terrein van ontwikkelingssamenwerking.

5 jaar van vele onderzoeken en verhitte debatten, laat dit rapport zien wat we geleerd hebben over de ontwikkelingssector in Nederland. PI's zijn in eerste plaats initiatieven van actieve wereldburgers die hun betrokkenheid in actie willen omzetten. En wat laten deze PI's ons zien als bijdrage aan armoedebestrijding en draagvlakversterking ?

door Sara Kinsbergen en Lau Schulpen, Nijmegen, CIDIN.

 

Is ontwikkelingshulp verantwoordelijk voor armoede in Afrika? (2009)

cover Mo-paperHet gaat niet goed met Afrika. Dambisa Moyo pleit voor het stopzetten van alle hulp aan Afrika, aangezien die volgens haar alleen maar corrumpeert. "Een land dat afhankelijk is van buitenlandse hulp, wordt nooit volwassen. Kumi Naidoovind dan weer dat er meer hulp moet komen, maar dat die beter besteed moet worden. Deze MO*paper geeft achtergrond bij de verschillende standpunten.

MO*papers is een serie analyses die uitgegeven worden door Wereldmediahuis vzw. Elke paper brengt fundamentele informatie over een tendens die de globaliserende wereld bepaalt. MO*papers worden toegankelijk en diepgaand uitgewerkt. MO*papers worden niet in gedrukte vorm verspreid. Ze zijn gratis downloadbaar.

Download de paper via de website van MO*papers (nr. 33, 31 bl., 09/2009)

Hier en daar een crisis (2009)

cover boekAchter de schermen van de internationale hulpverlening

In schrijnende, maar ook humoristische verhalen vertelt Tineke Ceelen over haar werk in de internationale hulpverlening. Ze woonde in Kameroen en Tibet en reisde de afgelopen jaren in het heetst van de strijd naar onder andere Pakistan, Soedan, Libanon en Tsjaad, landen waar natuurgeweld en oorlog honderdduizendend slachtoffers maakten. Openhartig schrijft ze over de duivelse dilemma's waar hulpverleners en hun organisaties soms voor staan.

157 bl., ISBN 978-90-5759-899-9, 15,00 euro

Ontwikkelingssamenwerking in de steigers. Een rondleiding (2009)

cover boekDe ontwikkelingshulp is terug van weggeweest, na een diepe crisis in de jaren '90, toen zowel het volume van de hulp als haar aandeel in het inkomen van de rijke landen in vrije val leken. Het nieuwe enthousiasme vertaalt zich ook in een grote hervormingsdrang. Er wordt gesproken over een nieuwe hulpbenadering, zelfs een nieuw hulpparadigma. Deze bijdrage in de SIGMA-reeks legt uit over welke hervormingen het gaat en wijst op een aantal pijnpunten. De nieuwe benadering hecht veel belang aan de participatie van de lokale civiele maatschappij. De bedoeling is heel mooi, maar werkt dit wel? De nieuwe hulp heeft ook verrassende gevolgen voor de economie van de ontvangende landen. Springen donoren daar goed mee om? En ten slotte bestaan er grote uitdagingen bij het opvolgen en evalueren van de nieuwe hulp. Wie moet nu wat opvolgen en evalueren, en op welke manier? Deze bijdrage helpt u nadenken over een van de belangrijke beleidsinstrumenten van de 21e eeuw.

Bestelling via uitgeverij Politeia (ISBN 978-2-509-0030-0, 164 bl., 29,00 euro)

Ontwikkelingshulp in 2 uur en 53 minuten (2009)

Cover boekDe zin & onzin, de achtergronden, de spelers en de toekomst

In de afgelopen zestig jaar gaf het Westen 2,3 biljoen dollar uit aan hulp, maar veel ontwikkelingslanden zijn nog steeds arm. Afschaffen dus die hulp? Of is dat te kort door de bocht en is er met hulp wel degelijk iets bereikt?

Jazeker, zeggen de voorstanders. Om maar iets te noemen: tegenwoordig gaat 90 procent van de kinderen in ontwikkelingslanden naar de basisschool. Dat percentage lag 20 jaar geleden veel lager.

Er zijn maar weinig onderwerpen die de gemoederen zó kunnen bezighouden als de eenvoudige vraag: helpt hulp? In de media buitelen voor- en tegenstanders over elkaar heen met felle en soms emotionele betogen. Maar wie heeft er gelijk?

Voor de gemiddelde krantenlezer of journaalkijker is dat moeilijk uit te maken. Dit toegankelijke boek zet alle argumenten op een rij en wapent de lezer met achtergrondinformatie en historische perspectieven over ontwikkelingshulp.

Het ideale boek voor mensen die meer willen weten over hulp maar er niet al te veel tijd aan willen besteden: niet meer dan 2 uur en 53 minuten.

Auteut: Tobias Reijngoud. Bestelling via uitgeverij Kosmos (ISBN 978-90-215-4592-9, 160 bl., 16,95 euro)

 

Een sector onder vuur (2009)

Een sector onder vuur Ontwikkelingsorganisaties en hun strategieën in een veranderende wereld.

De wereld verandert en wordt complexer. Dat is ook merkbaar in de ontwikkeling van ontwikkelingssamenwerking. Het geloof in ontwikkelingssamenwerking als alomvattend antwoord op de armoedeproblematiek in de wereld, brokkelt af. Er worden andere eisen gesteld, zowel in Noord als Zuid. Wat betekent dit voor de heersende OS-structuur? Hoe luidt het antwoord van ontwikkelingsorganisaties op de verschuivingen om hen heen?

Aan de hand van een uitgebreid onderzoek onder de Nederlandse particuliere organisaties analyseert Marieke de Wal de manier waarop OS-organisaties omgaan met deze veranderingen en wat hun opstellin
betekent voor de toekomst.

Bestelling via uitgeverij KIT Publishers (ISBN 978-94-6022-023-4, 206 bl., 29,95 euro)

Doodlopende hulp (2009)

cover boekWaarom ontwikkelingshulp niet werkt, en wat er wel moet gebeuren!

Schrijnende verhalen kent Afrika genoeg, maar zelden kreeg de wanhoop zo'n duidelijk gezicht als op 2 augustus 1999. In Zaventem vonden vliegtuigmonteurs in een Airbus de lijken van twee Afrikaanse pubers. De jongens, veertien en vijftien jaar oud, hadden zich op de luchthaven van Guinee verscholen in een luik van het landingsgestel. Ze hoopten op een betere toekomst in Europa, maar tijdens de vlucht vroren ze dood. De jongens hadden een in gebrekkig Frans geschreven brief bij zich. 'Aan de leiders van Europa. We lijden verschrikkelijk in Afrika. We hebben oorlog en ziekte en te weinig eten. Help ons.'

Veel Westerse landen kampen met een enorm schuldgevoel als het gaat om ontwikkelingslanden. En terecht, na een geschiedenis van uitbuiting en slavernij. Dus geven we geld, veel geld. Maar wat heeft de gemiddelde inwoner van Afrika aan al dat geld ? Helemaal niks, schrijft Dambisa Moyo in haar boek Doodlopende hulp. De econome werkte als consultant voor de Wereldbank en ze promoveerde aan de universiteit van Oxford. Wat voor haar spreekt is dat ze opgroeide in Zambia, want meestal zijn het blanke Westerse mannen die ons uitleggen hoe we arme negertjes moeten helpen. Moyo's boek is geen lichte kost en veronderstelt een behoorlijke economische basiskennis bij de lezer, maar dat maakt het verhaal niet minder interessant. Moyo becijfert dat ontwikkelingshulp de laatste vijftig jaar niets heeft uitgehaald. Sterker nog, de gulle giften aan ontwikkelingslanden werken juist averrechts.

 

Het kan wel... Armoede hoeft niet (2009)

cover boekAls je een kind ziet verdrinken in een zwembad en je moet in je beste pak het water in om het te redden, zou je dan aan de kant blijven staan ? Natuurlijk niet. Waarom laten we dan zoveel mensen onnodig sterven en waarom delen we onze rijkdom niet met hen die onder de armoedegrens leven ?

Voor het eerst in de geschiedenis verkeren we in de positie om de extreme armoede in de wereld te beëindigen : we zijn welvarender dan ooit en de vooruitgang op het gebied van technologie en gezondheidszorg is ongeëvenaard. In dit boek toont Peter Singer aan dat de levens van de ontelbaren die in armoede leven wel degelijk gered kunnen worden, met een tamelijk geringe inspanning. En dit is niet alleen in het belang is van de armen, maar ook van de rijken.

Bestelling via uitgeverij De Bezige Bij (ISBN 978-90-2344-201-1, 239 bl., 18,90 euro)

 

De vrije markt van de ontwikkelingssamenwerking (2009)

cover boekDe laatste vijftig jaar investeerde het Westen 3.000 miljard euro in ontwikkelingssamenwerking. Vele problemen in de derde wereld werden er krachtdadig mee aangepakt. Ondertussen dringen steeds meer landen en organisaties zich op als ontwikkelingswerkers. China, India en stichtingen als de Bill and Melinda Gates Foundation. Of bedrijven, vakbonden, ziekenfondsen, scholen en gemeenten die hun eigen projecten opzetten ...

Kan iedereen ontwikkelingswerker worden? Wie bepaalt wat kan en niet kan? Welke rol is weggelegd voor de ontwikkelingslanden zelf? Wie zegt wat goede of slechte ontwikkelingshulp is? Is het een vrije markt waar iedereen mag doen wat hij wil? Een markt zonder spelregels, met veel concurrentie en weinig samenwerking?

Dit boek van Patrick Develtere maakt een balans op van vijftig jaar ontwikkelingssamenwerking en biedt een overzicht van de spelers, van de kansen en valkuilen, van het lukken en mislukken. Met talloze inspirerende voorbeelden en informatie over ontwikkelingsinitiatieven uit de hele wereld. Als je het leest, wil je zelf nog meer doen, maar je wordt ook voorzichtiger.

 

Partner in de kooi (2009)

cover van boekVeranderkundige zoektocht van een adviseur in ontwikkelingssamenwerking. Handboek voor procesbegeleiders en adviseurs in ontwikkelingssamenwerking.

Het boek kan als leidraad dienen bij problemen van ongelijkheid tussen de adviseur/hulpverlener enerzijds en de cliënt anderzijds.

Joke Oranje ontwikkelde een methode die het verschil en het conflict omvormt tot een productieve samenwerking en vernieuwing brengt in advieswerk. Joke heeft 20 jaar ervaring als adviseur in ontwikkelingssamenwerking.

Bestelling via uitgeverij Primo Vere (ISBN 978-90-73014-11-4, 102 bl., 16,50 euro)

 

De 4de pijler: voorbij de eerste kennismaking (2009)

cover boekDe '4de pijler' is op enkele jaren tijd uitgegroeid tot een bekend begrip in de wereld van de Vlaamse ontwikkelingssamenwerking. In 2007 publiceerde het HIVA in opdracht van de Vlaamse Minister voor Ontwikkelingssamenwerking de studie De 4de pijler van de ontwikkelingssamenwerking: de opmars van  de levensverbeteraar.

Het Vlaams Agentschap voor Internationale Samenwerking (VAIS) koppelde aan de voorstelling van de studie een conferentie De vierde pijler in de Vlaamse ontwikkelingssamenwerking om zoveel mogelijk actoren samen te brengen.

De discussies die volgden op de studie en de conferentie resulteerden in een groeiende erkenning van de waaier van actoren die met vierde Pijleractiviteiten bezig zijn. De Vlaamse overheid van haar kant richtte een steunpunt voor 4de Pijlerinitiatieven in Vlaanderen op. Dit steunpunt is een samenwerking tussen het toenmalige VAIS en de Koepel van de Vlaamse Noord-Zuidbeweging 11.11.11. Het steunpunt verleent advies en informatie aan geïnteresseerden, verstrekt vorming, organiseert momenten voor dialoog en ontmoeting tussen 4de Pijlerorganisaties onderling en ook met andere actoren. De website www.4depijler.be vormt het gezicht van dit steunpunt.

Twee jaar later blijven er nog veel vragen onbeantwoord over het begrip '4de pijler' in de Vlaamse ontwikkelingssamenwerking. Dit rapport, uitgevoerd door het HIVA in opdracht van het VAIS, tracht meer inzicht te brengen in de aard van de vierde pijler; de bestaande ondersteuning van lokale overheden; en de mogelijke bijdragen van de 4de pijler tot ontwikkelingssamenwerking.

't Is voor het goede doel: hoe efficiënt fondsen werven (2008)

Goede doelDit boek maakt je wegwijs in de complexe wereld van communicatie en fondsenwerving voor het goede doel. Je krijgt gedetailleerde informatie over efficiënte technieken en honderden concrete tips zullen de resultaten van jouw zoektocht naar geld sterk verbeteren. Na 30 jaar geeft Karel Claes zijn geheimen prijs. Hij zamelde voor het goede doel meer dan 600.000.000 euro in en werkte voor grote organisaties zoals Artsen Zonder Grenzen, Amnesty International, WWF, Dokters van de Wereld, Damiaanactie, Handicap International, Voedselbanken, en vele anderen. Maar net zo goed behaalde hij opmerkelijke successen voor kleine en lokale projecten.

Bestelling via LannooCampus (ISBN 978-90-774-3228-0, 256 bl., 29,95 euro)

 

De 4de pijler: er is meer aan de hand (2008)

Er is meer aan de handSinds enkele jaren wordt het klassieke landschap van instellingen en organisaties in ontwikkelingssamenwerking bevolkt met alsmaar meer spelers. Deze nieuwe en zeer heterogene groep werd in België aangeduid met de term 4de Pijlerorganisaties. Deze term doet vermoeden dat het om een soort restcategorie gaat. Volgens onderzoekers van het HIVA is er echter meer aan de hand en is de opkomst van "de 4de" Pijler in feite een uiting van de vermaatschappelijking van ontwikkelingssamenwerking. In dit artikel staven Patrick Develtere en Tom De Bruyn dit standpunt door de nieuwe tendensen vanuit vier verschillende invalshoeken te bekijken: institutioneel, generationeel, domein-specifiek, en methodologisch.

De 4de pijler: de opmars van de levensverbeteraar (2007)

cover boekEind jaren '90 van vorige eeuw bestond er een algemeen gevoel van malaise in de wereld van de ontwikkelingssamenwerking. Er was sprake van donormoeheid, erosie van het schuldgevoel en Afro-pessimisme. Het draagvlak kalfde af. Een recentere studie uitgevoerd in 2003 en 2004 trof een positieve kentering van het draagvlak voor ontwikkelingssamenwerking aan in Vlaanderen. Ze noteerde tevens dat een toenemend deel van de private middelen die mensen vrijmaken voor ontwikkelingshulp niet naar de klassieke kanalen ging. Een nieuw kanaal, een nieuwe pijler leek zich te manifesteren naast de officiële ontwikkelingssamenwerking, de multilaterale hulp en de NGOs.

In opdracht van het VAIS probeert het HIVA met dit onderzoek een eerste zicht te krijgen op deze nieuwe, 4de pijler. Wat houdt deze 4de pijler in? Wie behoort ertoe? Gaat het alleen over vakbonden, hospitalen en scholen die nu ook aan ontwikkelingswerk doen? Welke nieuwe dynamieken zien we? Wat is de omvang van deze pijler in financiële termen en in termen van betrokkenen en draagvlak? Hoe pakken de initiatieven van de vierde pijler het aan in ons land en hoe ondernemen ze in het buitenland? Dat zijn vragen die de auteurs van deze studie proberen te beantwoorden.

Hiertoe werd er in het voorjaar van 2006 een survey opgezet in Vlaanderen waarbij meer dan honderd betrokkenen uit de 4de pijler en de klassieke ontwikkelingssamenwerking bevraagd werden. Gezien de 4de pijler nog niet eerder als fenomeen bestudeerd werd heeft deze studie vooral een exploratieve waarde. Een verkenning dus van een boeiend, maar onbekend terrein.

Je kan het onderzoek van Patrick Develtere en Johan Stessens downloaden via de website van het HIVA.

Hulp! Waarom ontwikkelingshulp moet, groeit en verandert (2007)

cover boekWat te denken over ontwikkelingshulp? Sinds jaar en dag vormt de hulp een discussiepunt, in politiek Den Haag én daarbuiten. Heeft hulp zin, wie moet het krijgen en hoe organiseer je het?

We willen iets doen aan de extreme armoede in met name Afrika, maar we betwijfelen of onze hulp veel uithaalt. Te vaak horen we over mislukte ontwikkelingsprojecten, over strijkstokken en over corrupte staatshoofden met diepe zakken.Terwijl het Westen in de afgelopen vijftig jaar 2,3 biljoen dollar naar het Zuiden overmaakte, bereikte de gemiddelde arme niet meer dan 6 cent per dag. Bovendien had de bestrijding van armoede nooit prioriteit.

En tóch, ondanks alles, worden indrukwekkende resultaten geboekt. Tweederde van alle hulpprojecten slaagt. Niet alleen verdubbelde de officiële ontwikkelingshulp in de laatste 10 jaar, ook particulieren bemoeien zich intensiever dan ooit met de armen en zetten eigen ontwikkelingsprojecten op.

Blauwhelmen grijpen in bij burgeroorlogen zoals in DRC Congo of Sierra Leone, bedrijven ontdekken de "bodem van de piramide". En met sterren als Bono en Angelina Jolie in de frontlinies heeft ontwikkelingshulp zowaar glamour gekregen.

In HULP! houden Ralf Bodelier en Mirjam Vossen de heersende opinies tegen het licht en trekken de wijdverspreide geruchten over ontwikkelingshulp na. Hun conclusies zijn zowel onthutsend als bemoedigend.

Fondsen werven is (geen) kinderspel (2007)

cover boekNaast overheidssteun kunnen fondsen een belangrijke bijdrage leveren tot de financiële basis van non-profit organisaties. Voor sommige organisaties zijn ze zelfs een noodzakelijke bron van inkomsten. Maar hoe begin je eraan? En waarmee moet je rekening houden wanneer je met fondsenwerving van start wilt gaan?

Jos Huypens, docent communicatiewetenschappen, werkte in tal van organisaties rond fondsenwerving. In 'Fondsen werven is (geen) kinderspel' bespreekt hij de belangrijkste punten. Het belang van een planmatige aanpak, doelgroepenanalyse, gedragscode en technieken van fondsenwerving.

Uitgeverij Politeia (ISBN 978-9-057-18023-1, 81bl.)

 

Hulp helpt, maar is niet de oplossing (2007)

cover boekDe laatste vijftig jaar heeft het Westen meer dan 1000 miljard US dollar veil gehad voor ontwikkelingshulp. Jaarlijks zetten rijke landen niet minder dan 50 à 70 miljard US dollar opzij voor hun officiële hulp. Naast handel, internationale leningen, internationale investeringen en remissies door migrantengemeenschappen is ontwikkelingshulp een zeer belangrijke financiële hefboom die ontwikkelingslanden kan helpen om de economie aan te zwengelen, armoede te bestrijden en sociale voorzieningen uit te bouwen.

Maar als - ondanks zoveel hulp - bitter weinig landen een goed economisch en sociaal rapport kunnen voorleggen, zullen we dan maar a priori stellen dat het hulpinstrument ondoeltreffend is... Of toch niet ?

Ontwikkelingshulp faalt. Is participatie het redmiddel? (2007)

Cover boekZal de falende ontwikkelingshulp uit het slop geraken als de civiele maatschappij gaat participeren in de totstandkoming van de Poverty Reduction Strategy Papers, PRSP, een nieuw paradigma in het denken over ontwikkelingssamenwerking ?

Donoren zijn daar wel van overtuigd, zo lijkt het. Meer participatie van de civiele maatschappij op het beleidsniveau zal niet alleen leiden tot een grotere armoedegerichtheid van het beleid en de staat, maar is bovendien ook nog goed voor de democratie. Door het opvolgen van de werkzaamheden van de overheid zal deze steeds meer onder druk gezet worden om transparanter te gaan regeren en om rekenschap af te leggen. Participatie in de PRSP wordt in die zin naar voren geschoven als de motor voor zowel ontwikkeling als democratie.

Renard en Molenaers plaatsen vraagtekens bij deze redenering. Veldwerk toont aan dat de verwachtingen omtrent de rol van de civiele maatschappij in de beleidsparticipatie te hoog gespannen is en bovendien naïef en optimistisch zijn. Om te vermijden dat participatie vooral negatieve effecten zou opleveren, worden randvoorwaarden uitgetekend die moeten maken dat participatie effectief een bijdrage kan leveren tot een efficiënter ontwikkelingsbeleid.

Acco Uitgeverij, 2007, 238 bladzijden, 29,50 euro, ISBN 978-90-334-6124-8

 

Requiem voor de hulp, de ondergang van een bedrijfstak (2005)

cover boekVan tijd tot tijd zijn, in verschillende landen, de doodsklokken geluid over de ontwikkelingshulp, waarmee al sinds de jaren vijftig van de afgelopen eeuw de ooit vanuit Europa gekoloniseerde gebieden moesten worden opgestoten in de vaart der volkeren. Ook in Nederland, maar bij uitstek hier waren kwakzalvers er als de kippen bij om de patiënt weer op te lappen en als herboren op zijn voetstuk terug te zetten. De hulpindustrie liet zich haar bron van inkomsten niet zo maar afpakken en de liefdadige burgerij geloofde maar al te graag het sprookje van Nederland de hulpkampioen.

Theo Ruyter geeft in een notendop een heldere analyse van de wat sinds kort publiekelijk 'de hulpindustrie' genoemd mag worden. Hij blikt terug op de ontstaansgeschiedenis van deze bedrijfstak en brengt haar belangen in beeld.

De kloof en de uitweg, een dwarse kijk op ontwikkelingssamenwerking (2004)

cover boekDe balans van vijftig jaar ontwikkelingshulp is negatief. De 20% rijksten van het Noorden bezitten 900 maal zoveel als de 20% armsten van het Zuiden. En die kloof groeit. Nauwelijks 0,39% van het jaarlijkse inkomen van het Noorden volstaat om de honger en armoede uit de wereld te helpen. Maar men krijgt het niet bij elkaar. Zoveel is duidelijk: de traditionele ontwikkelingshulp moet grondig herbekeken worden. Ze kan niet langer een verlengstuk zijn van de officiële buitenlandse politiek en moet ophouden met symptoombestrijding en palliatieve zorgverstrekking.

Marc Vandepitte laat het niet bij een klacht. Hij schetst een alternatief voor de ontwikkelingslanden op basis van heel concrete voorstellen. Hij werkt ook een strategie uit om te komen tot rechtvaardige Noord-Zuidverhoudingen en bekijkt welke rol ontwikkelingssamenwerking daarin kan spelen. Dit boek biedt niet alleen onthutsend cijfermateriaal over de kloof, het wil ook een bijdrage leveren in de discussie over hoe een 'Andere Wereld' er kan uitzien en hoe we dat kunnen bereiken.

De feiten over ontwikkelingssamenwerking (2004)

cover boekDe kloof tussen Noord en Zuid, tussen arm en rijk, is vandaag nog steeds een gapende afgrond. De samenstellers van Feiten over ontwikkelingssamenwerking presenteren een analyse van de kloof en gaan dieper in op de geschiedenis van ontwikkelingssamenwerking. Ze bespreken de belangrijkste organisaties die een invloed hebben op mondiale verhoudingen en staan stil bij de rol van ngo's.

Dit boek legt ook de link tussen ontwikkelingssamenwerking en aanverwante thema's zoals mensenrechten en duurzame ontwikkeling bloot.

Feiten over ontwikkelingssamenwerking vormt een heldere en onmisbare introductie voor iedereen die geïnteresseerd is in ontwikkelingssamenwerking en internationale machtsverhoudingen.

Verhalen uit verre landen (1999)

coIn de sector van de ontwikkelingssamenwerking worden al enige jaren vraagtekens geplaatst bij een langdurig verblijf van coöperanten in het buitenland. Heeft het nog zin om Westerse "beterweters" naar het Zuiden te sturen? Zou men niet beter lokale NGO's en lokale mensen financieel ondersteunen? Titels als gevallen engelen, vernieuwd kolonialisme, naïevelingen, goedbedoelende idealisten, duiden op weinig waardering. Ook vanuit de overheid kwam er tijdens het vorige beleid de boodschap dat deze sector beter drastisch zou inkrimpen. Er zijn de vooroordelen, er is de onwetendheid en er zijn de sterke verhalen.

In het boek "Verhalen uit verre landen", een uitgave van Coprogram en het NCOS (nu 11.11.11), komen enkele coöperanten zelf aan het woord. Zij vertellen - elk vanuit hun eigen achtergrond - over hun ervaringen in een ver en onbekend land, weg van het comfortabele en rustige België. De verhalen zijn niet opgebouwd volgens een vast stramien. De auteurs leggen eigen accenten en proberen hun beweegredenen en de (on)zin van hun projecten uiteen te zetten. Deze coöperanten werken voor een waaier van Belgische NGO's en deze diversiteit biedt een interessant perspectief.

 

Achtergrondinformatie

Zoek je wat meer informatie over een bepaald land of rond bepaalde thema's? Dan kan je eens surfen naar de portaalsite van de Vlaamse Noord-zuidbeweging.