Feitelijke vereniging

Wat is een feitelijke vereniging?
Bestuurders van een feitelijke vereniging
Mag een feitelijke vereniging winst maken?

 

Wat is een feitelijke vereniging?

Wanneer twee of meerdere personen de krachten bundelen om samen een bepaald doel te realiseren, dan is er sprake van een feitelijke vereniging. Een feitelijke vereniging kan beschouwd worden als een "clubje" en heeft een aantal kenmerken:

  • een feitelijke vereniging bestaat uit verschillende partijen; minstens 2 personen controleren de werking
  • heeft een eigen naam
  • is opgericht op vrijwilige en duurzame basis
  • met een gemeenschappelijk en duidelijk doel
  • is er niet op gericht om opbrengsten te behalen voor de leden
  • eventuele winst wordt binnen de feitelijke vereniging gebruikt voor het belangeloze doel
  • heeft geen rechtspersoonlijkheid

Doordat de feitelijke vereniging geen juridische grond heeft, kan zij geen verbintenissen aangaan, geen eigendommen bezitten, geen schenkingen of legaten aanvaarden en zijn het de individuele leden die zich persoonlijk verbinden tot de verplichtingen van de vereniging. Dat een feitelijke vereniging gekenmerkt wordt door afwezigheid van rechtspersoonlijkheid heeft ook een aantal gevolgen:

  • de feitelijke vereniging is op zichzelf geen drager van rechten en plichten
  • ze heeft geen eigen afgezonderd vermogen
  • de leden zijn met hun privévermogen aansprakelijk voor de schulden van de vereniging. Ze kunnen echter niet individueel aansprakelijk gehouden worden voor de gehele schuld
  • er bestaat een onverdeeldheid tussen de leden van de vereniging voor wat betreft de goederen die aangehouden worden om het doel van de vereniging na te streven. M.a.w. de goederen kunnen niet verdeeld worden tussen de leden

Vanuit fiscaal standpunt is het belangrijk te weten dat voor de fiscus een "feitelijke vereniging" eigenlijk niet bestaat. In principe zijn het dus de leden die belast zullen worden op de eventuele inkomsten van de vereniging.

Bestuurders

De wet schrijft geen minimumaantal bestuurders voor bij de feitelijke vereniging. De regels voor het bestuur van de feitelijke vereniging worden vastgelegd in de statuten van de feitelijke vereniging. Het opstellen van statuten is niet wettelijk verplicht voor een feitelijke vereniging, maar de leden kunnen er wel voorl kiezen om hun samenwerking te regelen via statuten.

Mag een feitelijke vereniging winst maken?

Het is mogelijk dat een feitelijke vereniging winst maakt door commerciële activiteiten te organiseren. De winsten moeten wel gebruikt worden voor de activiteiten van de feitelijke vereniging. Eventuele winsten kunnen dus niet uitgekeerd worden aan de leden. Als dat wel gebeurt, zou de vereniging eigenlijk omgevormd moeten worden tot een specifieke commerciële vennootschap. Dat heeft uiteraard een aantal implicaties, o.a. op het vlak van belastingen, betrokkenheid van vrijwilligers, enz.

Het is dan ook belangrijk dat er voldoende transparantie wordt voorzien en dat er goed wordt bijgehouden waar eventuele inkomsten vandaan komen en waaraan ze besteed worden. Dat kan via een eenvoudige boekhouding. Er wordt geen verplicht model van boekhouding opgelegd door de wet, maar het is belangrijk dat de gevoerde boekhouding als bewijs kan aangevoerd worden om aan te tonen dat inkomsten gebruikt werden voor de werking van de vereniging.

Om die transparantie te waarborgen is het ook aangewezen om een aparte bankrekening op naam van de feitelijke verenigingen te hanteren, gescheiden van de persoonlijke rekeningen van de leden. De bank zal wellicht vragen dat meerdere leden van de vereniging ten persoonlijke titel deze rekening gezamenlijk openen en beheren.

Log in om reacties te plaatsen